TẬT KHÚC XẠ Ở LỨA TUỔI HỌC SINH VÀ HƯỚNG DẪN CHĂM SÓC MẮT TRẺ NHỎ

Tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị) ở học sinh đang trở thành một vấn đề sức khỏe học đường đáng báo động. Tật khúc xạ là tình trạng khi ánh sáng đi vào mắt không hội tụ lên đúng vị trí trên võng mạc (điểm vàng), dẫn đến mắt nhìn vật bị mờ, nhòe, không rõ. Bệnh chủ yếu xuất phát từ tư thế ngồi học sai, môi trường học tập thiếu ánh sáng chuẩn và sự lạm dụng quá mức các thiết bị điện tử.

1. Dấu hiệu nhận biết cần đi khám ngay

Trẻ nhỏ thường chưa tự nhận thức được việc thị lực của mình bị suy giảm. Phụ huynh và giáo viên cần đặc biệt lưu ý đưa trẻ đi khám ngay tại các cơ sở y tế uy tín nếu quan sát thấy các biểu hiện sau:

– Tư thế nhìn bất thường: Trẻ hay nheo mắt, nghiêng đầu, hoặc cúi sát mặt xuống bàn/sách vở để nhìn rõ chữ.

– Biểu hiện mệt mỏi: Thường xuyên dụi mắt, chảy nước mắt, kêu mỏi mắt hoặc than đau nhức đầu sau giờ học.

– Học lực giảm sút: Hay chép nhầm bài trên bảng, đọc thiếu chữ, bỏ sót dòng hoặc than nhìn lên bảng bị mờ, nhòe.

– Cự ly xem quá gần: Thường xuyên ngồi xem ti vi quá gần hoặc cầm điện thoại, máy tính bảng sát mặt.

2. Nguyên nhân chính

Tỷ lệ trẻ mắc tật khúc xạ tăng cao xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố trong thói quen sinh hoạt và môi trường học tập:

– Ngồi học sai tư thế, phòng học thiếu sáng hoặc quá chói.

– Lạm dụng điện thoại, máy tính liên tục nhiều giờ.

– Trẻ ít hoạt động ngoài trời, thiếu ánh sáng tự nhiên.

– Chế độ ăn thiếu hụt Vitamin A, C, E và Omega-3.

3. Hướng dẫn chăm sóc mắt và phòng ngừa tật khúc xạ cho trẻ nhỏ

Khi bị tật khúc xạ nhưng không được chỉnh kính là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực, đặc biệt ở trẻ em có thể dẫn đến nhược thị vĩnh viễn (thị lực không thể phục hồi ở tuổi trưởng thành). Không chỉ vậy, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm: thoái hóa võng mạc, bong võng mạc,… nếu không được điều trị kịp thời. Để bảo vệ đôi mắt trẻ và ngăn ngừa tăng độ nhanh, cha mẹ và giáo viên cần phối hợp thực hiện các giải pháp sau:

– Áp dụng Quy tắc 20 – 20 – 20 (ở nhà): Cứ sau 20 phút làm việc với sách vở hoặc màn hình điện tử, hãy cho mắt hướng nhìn xa 20 feet (~ 6 mét) trong ít nhất 20 giây để cơ mắt được thư giãn.

– Điều chỉnh không gian & tư thế học:

Duy trì khoảng cách từ mắt đến trang sách tối thiểu từ 30 – 40 cm. Bàn ghế phù hợp với chiều cao, nhắc nhở trẻ luôn ngồi thẳng lưng. Đèn học đủ sáng, không gây chói và đặt ở hướng ngược với tay cầm bút của trẻ.

– Tăng cường hoạt động ngoài trời: Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động vui chơi ngoài trời từ 1 – 2 giờ mỗi ngày để mắt thư giãn và hấp thụ ánh sáng tự nhiên.

– Hạn chế thiết bị điện tử: Quản lý thời gian sử dụng điện thoại, ti vi, máy tính; không đọc sách chữ quá nhỏ hoặc mờ.

– Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin A, C, E, Lutein và Omega-3 có trong cá hồi, cà rốt, rau xanh đậm, trứng, bơ,…

– Khám mắt định kỳ: Cho trẻ kiểm tra mắt tổng quát 6 tháng/lần để phát hiện và điều chỉnh kịp thời./.